നിരന്തരം പ്രലോഭിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു സ്വപ്ന ഭൂമിയായിരുന്നു രാജസ്ഥാൻ

എന്നെ നിരന്തരം പ്രലോഭിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു സ്വപ്ന ഭൂമിയായിരുന്നു രാജസ്ഥാൻ. പല പല കാരണങ്ങളാൽ നീട്ടി വച്ച ആ യാത്ര ഒടുവിൽ യാഥാർഥ്യമായത് കഴിഞ്ഞ സെപ്റ്റംബറിലാണ്🙃. പത്തു ദിവസം എന്ന ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ രാജസ്ഥാൻ കാഴ്ചകൾ പൂർത്തിയാക്കാനാകില്ല. അതു കൊണ്ട് ഉദയ്പൂർ , ജയ്സാൽമീർ, ജോധ്പൂർ, ജയ്പൂർ, പുഷ്കർ, അജ്മീർ എന്നീ പ്രധാന നഗരങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര പരിമിതപ്പെടുത്തേണ്ടി വന്നു😥.

ഓരോ നഗരത്തിലും അവിടത്തെ ചരിത്രം മനസിലാക്കുന്നതിനും പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിനും പ്രാദേശിക ഭക്ഷണം ആസ്വദിക്കുന്നതിനും ഞങ്ങൾ രണ്ട് ദിവസം വീതം ചെലവഴിച്ചു. എന്നാൽ പുഷ്കറിലും അജ്മീറിലും പാതി ദിവസം വീതമെടുത്ത് ഒരു ഓട്ട പ്രതിക്ഷിണം നടത്താനുള്ള സമയമേ കിട്ടിയുള്ളൂ.

ആഗസ്റ്റ്‌ 29 രാവിലെ 9 മണിയോടെ
കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് വിമാനത്തിൽ ഞങ്ങൾ ഉദയ്പൂരിലെത്തി. രാവിലെ 10.30 ഓടെ നഗരത്തിന്റെ പുരാതന ഭാഗത്തുള്ള ഞങ്ങളുടെ താമസ സ്ഥലത്തും. വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളെല്ലാം നഗരത്തിന്റെ പുരാതന ഭാഗത്താണു. അതിനാൽ അതിനടുത്ത് താമസം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം. ഏകദേശം 12 മണിയോടെ ഞങ്ങൾ നഗരം കാണാനിറങ്ങി. ആദ്യം പോയത് ജഗദീഷ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കായിരുന്നു. അതി മനോഹരമായ കൊത്തു പണികൾ നിറഞ്ഞ ക്ഷേത്രത്തിന് 350 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ട്. അവിടെനിന്നും ഞങ്ങൾ പോയത് മാർബിളും ഗ്രാനൈറ്റും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ കൊട്ടാര സമുച്ചയത്തിലേക്കാണ്. യാത്രയുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും സ്ഥലത്തിന്റെ ചരിത്രവും പ്രാധാന്യവും വിശദീകരിച്ചു തരുന്ന ഒരു ഗൈഡിന്റെ സേവനം പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ ഞങ്ങൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു.
ടിക്കറ്റ് നിരക്ക് വളരെ കൂടുതലായി തോന്നിയതിനാൽ ഞങ്ങൾ പിച്ചോള തടാകത്തിലെ ബോട്ടിംഗ് ഒഴിവാക്കി (പക്ഷേ ഉദയ്പൂരിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയ ശേഷം രാജകുടുംബ ട്രസ്റ്റിന്റെ ബോട്ട് സർവീസിന് മാത്രമേ ഉയർന്ന നിരക്ക് ഈടാക്കൂവെന്നും . മറ്റുബോട്ടുകൾ വളരെ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ലഭിക്കുമെന്നും അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത് ). കൊട്ടാര സന്ദർശനം കഴിഞ്ഞപ്പോഴേക്കും വൈകുന്നേരമായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ ഗംഗൗർ ഘട്ടിലേക്ക് പോയി, അവിടെ നിന്നാൽ പിച്ചോള തടാകം നന്നായി ആസ്വദിക്കാനാവും. ഗംഗൗർ ഘട്ടിനടുത്തായി ‘ബാഗോർ കി ഹവേലി’ എന്ന ചെറിയ മ്യൂസിയമുണ്ട്. 5 മണിക്ക് അടയ്‌ക്കുന്നതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് മ്യൂസിയം സന്ദർശിക്കാനായില്ല. വൈകുന്നേരം 7 മണിക്ക് നടക്കുന്ന കലാപരിപാടികളിലൂടെ ഹവേലി കൂടുതൽ പ്രശസ്തമാണ്. 6 മണി മുതൽ‌ ടിക്കറ്റുകൾ‌ വിതരണം ചെയ്ത് തുടങ്ങും, ഷോ കാണുന്നതിന് ഒരു നീണ്ട നിര തന്നെയുണ്ട്. മുൻ നിരയിൽ തന്നെ സീറ്റ് ലഭിക്കണമെങ്കിൽ നേരത്തെ എത്തുന്നതാണ് നല്ലത്. ഞങ്ങളുടെ യാത്രയിലെ അവിസ്മരണീയമായ ഒരു ഭാഗമായിരുന്നു ഷോ. നാടോടി നൃത്തങ്ങൾ, നാടകം, പാവകളി എന്നിവ ഞങ്ങൾ നന്നായി ആസ്വദിച്ചു. രാത്രി 8 മണിയോടെ ഷോ അവസാനിച്ചു. ഞങ്ങൾ താമസസ്ഥലത്തേക്ക് തിരിച്ചു നടന്നു.
ബാഗോർ കി ഹവേലിയിലെ നാടോടി നൃത്തം എടുത്തുപറയേണ്ട ഒരു കലാവിരുന്നുതന്നെയാണ്. പഴയ നഗരത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഗാദിയ ദേവ്രയ്‌ക്ക് സമീപം ഒരു ബജറ്റ് ഹോം സ്റ്റേയാണ് ഞങ്ങൾ താമസത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. പ്രഭാതഭക്ഷണം ഉൾപ്പെടെ വാടക 750 രൂപ (രണ്ടു പേർക്ക്). ഫോൺ: 9352506701. ജഗദീഷ് ക്ഷേത്രം, സിറ്റി പാലസ് (എൻട്രി 300 ആർ, ഗൈഡിന് 300 രൂപ), ഗംഗൗർ ഘട്ട്, ബാഗോർ കി ഹവേലിയിലെ ആർട്സ് ഷോ (100 ആർ, മൊബൈൽ ക്യാമറയ്ക്ക് 150 രൂപ) തുടങ്ങി എല്ലാ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിലേയ്ക്കും ഇവിടെ നിന്ന് നടക്കാവുന്ന ദൂരമേയുള്ളൂ.

രണ്ടാം ദിവസം
ഞങ്ങൾ നേരത്തെ യാത്ര തുടങ്ങി, പിച്ചോള തടാകത്തിന് കുറുകെയുള്ള ഡൈജി ഫുട്ബ്രിഡ്ജിൽ നിന്ന് പ്രഭാത കാഴ്ച ആസ്വദിച്ചു. തുടർന്ന് ഞങ്ങൾ പോയത് മക്ല മാഗ്ര മലനിരകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കർണി മാതാ ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കാണ്. അവിടേയ്ക്ക് കേബിൾ കാർ സവാരി സൗകര്യമുണ്ട്. വർണ്ണാഭമായ കേബിൾ കാറിലെ യാത്ര ഉദയ്പൂരിലെ മുഴുവൻ കാഴ്ചകളും കാണാൻ അവസരം നൽകുന്ന ഒന്നാണ്. കേബിൾ കാർ സേവനം രാവിലെ 8.30 ന് ആരംഭിക്കും. ഞങ്ങൾ 7.30 ന് എത്തി, അതിനാൽ അടുത്തുള്ള പാർക്കിൽ കുറച്ച് സമയം ചെലവഴിക്കാനായി. അതിനടുത്ത് ‘ദുദ് തലാബ് ‘എന്ന മനോഹരമായ ഒരു ചെറിയ കുളവുമുണ്ട്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയ ഞങ്ങൾ ഒരു ദിവസത്തേയ്ക്ക് ഒരു ഓട്ടോ വാടകയ്‌ക്കെടുത്തു.’ഫത്തേ സാഗർ‌’തടാകത്തിലേയ്‌ക്കായിരുന്നു ആദ്യം പോയത് പക്ഷേ അതൊട്ടും ആസ്വാദ്യകരമായി തോന്നിയില്ല. രജപുത്ര യോദ്ധാവ് മഹാരാജ പ്രതാപിന്റെ സ്മാരകമാണ് ‘മോതി മാഗ്രി ‘. അവിടെ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കുതിരയായ ചേതക്കിന്റെ പുറത്തിരിക്കുന്ന മഹാരാജാവിന്റെ കൂറ്റൻ വെങ്കല പ്രതിമയുണ്ട്. പ്രതിമയെക്കാൾ എന്നെ ആകർഷിച്ചത് സമുച്ചയത്തിലെ മ്യൂസിയമാണ്, അത് നിരവധി രാജാക്കന്മാരുടെ ജീവിതം ചിത്രീകരിക്കുന്ന പെയിന്റിംഗുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്. മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാ പ്രതാപിന്റെ ചരിത്രം വായിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോട് കടുത്ത ആരാധന തോന്നി.

പിന്നെ ഞങ്ങൾ നഗരത്തിൽ നിന്ന് 12 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ‘ബഡി’ തടാകത്തിലേക്ക് പോയി. മഴക്കാലത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നതിനായി വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നടക്കുന്ന ഗോത്ര ഗ്രാമ മേളയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ അവിടെ ഞങ്ങൾക്ക് ഭാഗ്യമുണ്ടായി.

‘ ബഡി ,തടാകത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ ഇടിമിന്നലോടുകൂടിയ കനത്ത മഴയായിരുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ഓട്ടോയ്ക്ക് വശങ്ങളിൽ ശരിക്കും മറയില്ലാത്തതിനാൽ, നഗരത്തിൽ നിന്ന് 10 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള മൺസൂൺ കൊട്ടാരത്തിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും ഞങ്ങൾ ആകെ നനഞ്ഞിരുന്നു. ഒരു കുന്നിൻ മുകളിലാണ് കൊട്ടാരം. ഓട്ടോ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ നിർത്തി, ഞങ്ങൾ ഒരു ജീപ്പിൽ മുകളിലെത്തി. കൊട്ടാരം മനോഹരമായ ദൃശ്യം തന്നെയെങ്കിലും മഴ കാരണം ഞങ്ങൾക്ക് ഒന്നും കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. സൂര്യാസ്തമയ കാഴ്ചയ്ക്ക് ഇവിടം പ്രസിദ്ധമാണ് മഴ ആ കാഴ്ചകളും ഞങ്ങൾക്ക്‌ നഷ്ടപ്പെടുത്തി. അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾ ഹതി പോൾ ബസാറിലെ ചില കടകൾ സന്ദർശിച്ചു, ഒടുവിൽ ഓട്ടോ ഡ്രൈവർ (സെയ്ദ് ഖാൻ – 9783647877) ഞങ്ങളെ ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ വിട്ടു. യാത്ര ചെയ്ത ദൂരവും സമയവും (ഏകദേശം 8 മണിക്കൂർ) കണക്കിലെടുത്ത് അദ്ദേഹം വളരെ ന്യായമായ നിരക്ക് (800 രൂപ) ഈടാക്കി. രാത്രി8.30 ന് ഞങ്ങൾ ജയ്സാൽമീറിലേക്ക് (950 രൂപ) മുൻകൂട്ടി ബുക്ക് ചെയ്ത ബസിൽ കയറി.

ഡൈജി ഫുട് ബ്രിഡ്ജ്, ദൂദ് തലാബ്, കർണി മാതാ ക്ഷേത്രം (110 രൂപ), ഫത്തേ സാഗർ തടാകം, മോതി മാഗ്രി (90 രൂപ), ബദി തലാബ്, മൺസൂൺ പാലസ് ( പ്രവേശനം75 രൂപ, ജീപ്പ് സർവീസ് 95 രൂപ) എന്നിവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു.

മൂന്നാം ദിവസം
രാവിലെ 8.30 ഓടെ ജയ്‌സാൽമീറിലെത്തി. ഞങ്ങളുടെ ആതിഥേയനായ അലി ഞങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച കോട്ടയ്ക്കകത്തുള്ള വാസസ്ഥലത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി. രാവിലെ 10 ഓടെ ഞങ്ങൾ കോട്ട പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ പുറപ്പെട്ടു. മണിക്കൂറിന് 100 രൂപ നിരക്കിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു ഗൈഡിനെ ലഭിച്ചു. വഴികാട്ടികളെ സൂക്ഷിക്കുകയും വേണം. അവർ കടകളുടെ ഏജന്റായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അവർ നിങ്ങളെ കടകൾ ഹവേലികൾ മുതലായവയിലേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. നിങ്ങൾക്ക് ഷോപ്പിംഗ് ആവശ്യമില്ലെന്നും ഒരു ഹവേലിയിലേക്കും പോകേണ്ടതില്ലെന്നും ആദ്യമേ തന്നെ ഗൈഡിനോട് പറയണം.

നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ജൈനക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടെ കോട്ടയിൽ കാണാൻ ഒരുപാടുണ്ട്. കോട്ട കാണാൻ ഞങ്ങൾ ഏകദേശംമൂന്ന് മണിക്കൂർ എടുത്തു. വൈകിട്ട് 3.30 ന്, ജയ്‌സാൽമീറിൽ നിന്ന് 30 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ‘സാം’മണൽ തീരങ്ങളിലേക്ക് ഞങ്ങൾക്ക്‌ പോകാനായി അലി ഒരു വണ്ടി ക്രമീകരിച്ചിരുന്നു, അവിടെ നിങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥ മരുഭൂമി കാണാൻ കഴിയും.

വൈകുന്നേരം 5 മണിക്ക് മരുഭൂമിയിലെത്തി. 5.30 ന് ഞങ്ങളെ ഒട്ടക സവാരിയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി 7.30 ഓടെ ക്യാമ്പിൽ മടങ്ങിയെത്തി. അവിടെ ചില പ്രാദേശിക ഗായകരുടെയും ഗോത്രവർഗക്കാരുടെയും നൃത്തവും സംഗീതവും മാത്രമല്ല പരമ്പരാഗത അത്താഴവും ആസ്വതിച്ചു.
കാഴ്ചകൾ – ജയ്സാൽമർ കോട്ട, ഹവേലി (50 രൂപ) ‘, ജൈന ക്ഷേത്രം (30 രൂപ), കുൽധാര (20 രൂപ). ഒട്ടക സവാരി,ജീപ്പ് സവാരി, ജയ്സാൽമർ, കുൽദാര, കാബ, ഒയാസിസ് സന്ദർശനം,നൃത്തം, സംഗീത വിരുന്ന് താർ മരുഭൂമിയിലെ ക്യാമ്പ് സ്റ്റേ, എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ഒരാൾക്ക് 2000 രൂപയാണ്.

നാലാം ദിവസം
അതിരാവിലെ 6.20 ഓടെ ഞങ്ങൾ ഒരു തുറന്ന ജീപ്പിൽ പുറപ്പെട്ടു;സൂര്യോദയം കാണാനും കുറച്ച് ദൂരം മണൽത്തിട്ടകളിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യാനും. തിരിച്ചുപോരുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ ഒരു ബഞ്ചാര ക്യാമ്പ് സന്ദർശിച്ച് അവിടത്തെ ആളുകളുമായി സംവദിച്ചു.

പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം ഞങ്ങൾ ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് 12 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള അലിയുടെ ഗ്രാമം ‘സിയാലോൺ കി വാസ്തി ‘ സന്ദർശിക്കാൻ പോയി. ഗ്രാമീണരുമായി ഇടപഴകാനും ഗ്രാമീണ ജീവിതം അടുത്തറിയാനുമായി അവിടെ കുറച്ച് സമയം ചെലവഴിച്ചു. തിരിച്ചു പോരുമ്പോൾ കുറച്ചു ദൂരം തന്റെ ജിപ്‌സി ഓടിക്കാൻ അലി എന്നെ അനുവദിച്ചു.ഞങ്ങൾ കബാ കോട്ട, കബാ ഗ്രാമം, ഒരു മരുപ്പച്ച എന്നിവ സന്ദർശിച്ചു. വൈകുന്നേരം 4 മണിയോടെ ജയ്‌സാൽമീറിലെത്തി. ബാക്കി സമയം ഞങ്ങളുടെ താമസ സ്ഥലത്തെ മട്ടുപ്പാവിൽ ചെലവഴിച്ചു. അവിടെ നിന്ന് അതി മനോഹരമായ ഒരു അസ്തമയം ആസ്വദിക്കാനായി

ജീപ്പ് യാത്ര, മരുഭൂമിയിലെ സൂര്യോദയം, ബന്ജാര സന്ദർശനം, ഗ്രാമ സന്ദർശനം, കബാ കോട്ട, കബാ ഗ്രാമം, മരുപ്പച്ച, കോട്ടയിൽ നിന്നുള്ള സൂര്യാസ്തമയം എല്ലാം കൊണ്ടും മനോഹരമായ ഒരുദിവസമായിരുന്നു.

താമസം: റൂമിയുടെ ഹോം സ്റ്റേ – – കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ വളരെ മനോഹരമായ ഒരു താമസസ്ഥലമായിരുന്ന് അത്‌. അലി (7742455158)

****അഞ്ചാം ദിവസം
രാവിലെ 7 മണിയോടെ ഞങ്ങൾ ട്രെയിനിൽ ജോധ്പൂരിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഉച്ചക്ക് 1 മണിയോടെ എത്തിച്ചേർന്നു. ജോധ്പൂർ സന്ദർശിക്കുന്ന കുറച്ച് സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ഉച്ചഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം ഞങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായ ‘എൽ നിഡോ പാലസ്’ ലേക്ക് പോയി. അത് ഒരു മോശം തിരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു. ഞങ്ങൾക്ക് വളരെയധികം അസൗകര്യങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നു. വൈകുന്നേരം, നഗരത്തിന്റെ പഴയ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ‘നീല വീടുകൾ ‘ കാണാനും കുറച്ച് പ്രദേശവാസികളുമായി സംവദിക്കാനും സാധിച്ചു.
താമസം – എൽ നിഡോ പാലസ്